Kształcenie odmładza, czyli o Uniwersytecie Trzeciego Wieku

Jedną z cech współczesnego społeczeństwa krajów rozwijających się jest starzenie się ludności. Rośnie długość życia ludzi, przybywa ludzi w wieku poprodukcyjnym, maleje przyrost naturalny, w tym również w Polsce. Badania wskazują, że starzenie się jest w większym stopniu procesem zachodzącym w psychice tych ludzi, a nie jest warunkiem biologicznym. Duże znaczenie ma fakt, by włączyć osoby starsze do systemu kształcenia ustawicznego, by ludzie ci mogli aktualizować swoją wiedzę, mogli aktywnie uczestniczyć w każdych procesach zachodzących wokół nich, w środowiskach, w których żyją, by zachować i zwiększyć ich sprawność intelektualną, psychiczną i fizyczną. W wyniku starań o włączenie ludzi starszych do systemu kształcenia rozpoczęto powoływanie tzw. Uniwersytetów Trzeciego Wieku - najpopularniejszej w ostatnich latach formy edukacji ludzi starszych, istotnej i potrzebnej z uwagi na zachodzące w świecie zmiany demograficzne i ich konsekwencje. Powstanie pierwszego UTW Pierwszy Uniwersytet tego typu powstał we Francji. Utworzył go w 1973 roku profesor nauk społecznych Pierre Vellas. Wkrótce zaczęły powstawać inne uniwersytety we Francji i w innych krajach Europy i świata. Organizacje na rzecz ludzi starszych w Europie Dwa lata później powstaje jedna z organizacji działających na rzecz ludzi starszych o nazwie Association International des Uniwersites du Traisem Age (AIUTA), co w tłumaczeniu na język Polski oznacza Międzynarodowe Stowarzyszenie Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Jest ona międzynarodową organizacją skupiającą uniwersytety trzeciego wieku z całego świata. Jej celem jest promowanie edukacji osób starszych, wymiana wiedzy i doświadczeń pomiędzy uniwersytetami z różnych krajów, również prowadzenie badań na temat edukacji dorosłych. Jej członkami są także trzy polskie uniwersytety: Lubelski UTW, UTW w Warszawie przy ul. Marymonckiej oraz Mokotowski UTW. Pierwszy UTW w Polsce W Polsce pierwszy Uniwersytet Trzeciego Wieku powstał już w latach 70, a dokładnie w 1975 roku w Warszawie. Pomysłodawcą jego utworzenia była prof. Halina Szwarz. Uniwersytet działa do dziś i liczy sobie około 1120 członków. Obecnie w Polsce działa blisko 110 Uniwersytetów Trzeciego Wieku, które łącznie zrzeszają 25 tysięcy słuchaczy. Najliczniejszą grupą słuchaczy może się poszczycić UTW z Krakowa, w którym liczba słuchaczy wynosi ponad 1800. W Polsce powstają trzy typy Uniwersytetów Trzeciego Wieku: - działające w strukturach będące pod patronatem wyższej uczelni, kierowane najczęściej przez pełnomocnika rektora danej uczelni, - powołane przez stowarzyszenia prowadzące działalność popularnonaukową, - inne, działające przy domach kultury, bibliotekach, domach dziennego pobytu, ośrodkach pomocy społecznej itp. Potrzeba tworzenia UTW Obecnie osoby starsze stanowią prawie 13% polskiego społeczeństwa, a liczy się, że za 15 lat będą już stanowić 17% ogółu ludności w Polsce. Przemiany ekonomiczne, gospodarcze, postęp techniczny i ekonomiczny sprawiły, że to właśnie ta grupa polskiego społeczeństwa najmniej zyskała na tych przeobrażeniach, jakie dokonywały się na świecie i w Polsce w ostatnich latach. Często osoby te musiały rezygnować z dalszej edukacji, z przyczyn ekonomicznych czy losowych. W efekcie tego pozostają niezaspokojone takie potrzeby jak: potrzeba samokształcenia, potrzeba poznawania środowiska, potrzeba poszerzania wiedzy i umiejętności, potrzeba wykonywania społecznie użytecznych działań, potrzeba bycia uznanym za część społeczeństwa, grupy, potrzeba wypełnienia wolnego czasu, potrzeba utrzymywania więzi towarzyskich, potrzeba stymulacji psychicznej i fizycznej, a także możliwość realizacji młodzieńczych marzeń, które były dotychczas nie do pogodzenia z życiem zawodowym i obowiązkami wobec rodziny. Cele UTW - upowszechnianie inicjatyw edukacyjnych, - aktywizacja intelektualna, psychiczna, społeczna i fizyczna osób starszych, - poszerzanie wiedzy i umiejętności seniorów, - ułatwianie kontaktów z instytucjami takimi jak służba zdrowia, ośrodki kultury, ośrodkami rehabilitacyjnymi i innymi, - angażowanie słuchaczy w aktywność na rzecz otaczającego ich środowiska, - podtrzymywanie więzi społecznych i komunikacji międzyludzkiej wśród seniorów. Działania na rzecz UTW W celu podniesienia jakości działalności UTW oraz dotarciu do jak najszerszego grona zainteresowanych, upowszechnienia inicjatyw edukacyjnych skierowanych do osób starszych poprzez wsparcie działalności UTW zarówno Polsko - Amerykańska Fundacja Wolności we współpracy z Fundacją dla Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Fundacja PZU podjęły działania zmierzające do osiągnięcia wyżej wymienionego celu. W ofercie swojej proponują one: - przeprowadzenie konkursu grantowego, w ramach którego wspierane będą inicjatywy służące podniesieniu działalności dydaktycznej UTW. Konkurs ten został przeprowadzony wiosną tego roku. O szerokim zainteresowaniu tym projektem świadczy fakt, iż do udziału w konkursie zgłosiło się 48 Uniwersytetów z całej Polski. Ogólnie złożono 54 wnioski na łączną kwotę ponad 1 mln złotych. Ostatecznie powołana do celu rozstrzygnięcia konkursu komisja grantowa przyznała 19 dużych grantów na łączną kwotę 419.200 złotych oraz 27 małych grantów na łączną kwotę 234.578 złotych, - stworzenie platformy współpracy służącej wymianie informacji i doświadczeń między UTW, w skład której wejdą m.in. specjalistyczne wydawnictwo (biuletyn), warsztaty oraz cykliczne konferencje (najbliższa na jesieni tego roku organizowana przez UTW w Bydgoszczy).

Stowarzyszenie Żmigrodzkiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku

Dnia 25 listopada 2010 r. w Zespole Placówek Kultury w Żmigrodzie odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia Żmigrodzkiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Uczestnicy zebrania zaakceptowali i przyjęli statut stowarzyszenia oraz wybrali Zarząd i Komisję Rewizyjną. Po zarejestrowaniu ruszy nabór do uniwersytetu (przypuszczalnie na przełomie stycznia i lutego). Uniwersytet będzie pracował na podstawie Statutu i Regulaminu w 2 - letnim cyklu kształcenia. Słuchaczem może zostać każda osoba nieczynna zawodowo, bez względu na poziom wykształcenia, w wieku emerytalnym. Każdy znajdzie dla siebie miejsce w sekcjach tematycznych oraz zajęciach rekreacyjno - ruchowych- powiedziała naszej gazecie Jadwiga Żukowska, wybrana na prezesa stowarzyszenia. W zarządzie działają także: Mirosława Borkowska- zastępca prezesa, Anna Łusiarczyk- sekretarz oraz Eugenia Przybyła- skarbnik.

O dalszej działalności Stowarzyszenia Żmigrodzkiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku będziemy informować na łamach WŻ.

Opracowała eco
Źródło: www.utw.pl

J.Ż