Okiem socjologa

Świadomość
Bez wÄ…tpienia najważniejszÄ… cechÄ… wyróżniajÄ…cÄ… czÅ‚owieka ze Å›wiata innych istot żywych jest posiadanie Å›wiadomoÅ›ci. DziÄ™ki niej czÅ‚owiek przekracza swojÄ… biologiczność i stara siÄ™ samodzielnie kierować swoim życiem. Cecha ta sprawia, że stajemy siÄ™ odpowiedzialni za swoje czyny tak przed sobÄ…, jak i, przede wszystkim, przed innymi ludźmi. Nasze życie nie jest wyznaczane, jak w przypadku zwierzÄ…t, jedynie rytmem przyrody, lecz rytm ten zależy w dalekiej mierze od nas samych. Tempo i droga indywidualnego rozwoju sÄ… efektem naszego Å›wiadomego wyboru i podjÄ™tego wysiÅ‚ku. Wybór wÅ‚asnej życiowej drogi nie powinien być zatem, choć czÄ™sto siÄ™ tak dzieje, wynikiem przypadku, ale przemyÅ›lanych decyzji. Rzecz jasna, stajÄ…c w obliczu wyboru korzystamy z doÅ›wiadczeÅ„ poprzednich pokoleÅ„, najbardziej pociÄ…gajÄ…ca jest jednak możliwość pójÅ›cia wÅ‚asnÄ… drogÄ…. Uchylanie siÄ™ od tej możliwoÅ›ci oznacza dobrowolnÄ… rezygnacjÄ™ z atrybutów czÅ‚owieczeÅ„stwa, degradacjÄ™ do poziomu zwierzÄ…t. Wolność czÅ‚owieka to przede wszystkim wolność wyborów, możliwość przeciwstawienia siÄ™ naszym instynktom i popÄ™dom, umiejÄ™tność zapanowania nad nimi. E. Fromm twierdziÅ‚, że jesteÅ›my „ jedynym zwierzÄ™ciem dla którego jego wÅ‚asne istnienie jest problemem, który ono samo musi rozwiÄ…zać i od którego nie może uciec”. PodejmujÄ…c Å›wiadomy wysiÅ‚ek okreÅ›lenia celów, do jakich chcemy zmierzać i wypracowania reguÅ‚, jakimi zamierzamy kierować siÄ™ w życiu, nadajemy swemu istnieniu sens. OdtÄ…d nasze życie wypeÅ‚nia siÄ™ treÅ›ciÄ….
Jeśli chcemy w życiu coś osiągnąć musimy być niezależni i iść własną drogą bez względu na popełniane błędy i presję społeczną. Nie poddawajmy się, bo wbrew pozorom najprzyjemniejsze jest dążenie do celu, a nie jego osiągnięcie.

Dr Krzysztof Sztalt
- adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, socjolog kultury, historyk idei, były żmigrodzianin