Żmigrodzianie mówią poprawnie
Każdemu z nas zdarzyło się zapewne nie raz kogoś cytować. Chcąc zaznaczyć, że tekst nie jest nasz, powinniśmy stosować cudzysłów. Wtedy słowa drugiej osoby są w...? No właśnie, tu pojawia się problem. W cudzysłowie, czy w cudzysłowiu?
Kolejna prosta zasada, o której, nie wiedzieć czemu, czÄ™sto zapominamy. ZauważyÅ‚am, że nawet osoby, które bardzo dobrze znajÄ… poprawnÄ… wersjÄ™, i tak stosujÄ… czasami tÄ™ bÅ‚Ä™dnÄ…. Być może wynika to ze zbyt szybkiej chÄ™ci przekazania informacji, kiedy nasze sÅ‚owa „wypÅ‚ywajÄ…” w takim tempie, że mózg nie jest w stanie zastanowić siÄ™ nad wÅ‚aÅ›ciwÄ… wersjÄ…. Poza tym, jak wspominaÅ‚am we wczeÅ›niejszych artykuÅ‚ach, jÄ™zyk mówiony rzÄ…dzi siÄ™ nieco innymi, mniej formalnymi prawami.
Jestem zwolenniczkÄ… wszelkich scenek, skojarzeÅ„, rymowanek i haseÅ‚, które uÅ‚atwiajÄ… zapamiÄ™tanie zasad i reguÅ‚ w jÄ™zyku polskim, stÄ…d czÄ™sto stosujÄ™ takie „zabiegi”, aby wpÅ‚ynąć też na innych. Wyobraźmy sobie sytuacjÄ™, że widzimy rower, który leży w rowie. Dzwonimy do kolegi z zapytaniem, czy nie jest to jego wÅ‚asność. Jak go poinformujemy o tym, co widzimy?
„Jacku,
w rowie chyba leży twój rower.”, czy może „Jacku,
w rowiu chyba leży twój rower.”?
„Ania ma poukÅ‚adane
w gÅ‚owie.”, czy „Ania ma poukÅ‚adane
w gÅ‚owiu.”?
Każdy doskonale wie, że poprawne sÄ… sÅ‚owa zakoÅ„czone na „-e”. Już w tym momencie wyjaÅ›nia siÄ™, że jedynÄ… poprawnÄ… wersjÄ… jest też „
(w) cudzysÅ‚owie”.
JeÅ›li jednak ta wersja do PaÅ„stwa nie przemawia, spróbujmy spojrzeć na to z innej strony. SÅ‚owo „cudzysłów” skÅ‚ada siÄ™ z dwóch wyrazów: „cudze” + „sÅ‚owa”. JeÅ›li odmienimy przez przypadki „sÅ‚owo”, to w miejscowniku (który odpowiada na pytania o kim? o czym?) pojawia siÄ™ forma „(o)
sÅ‚owie”. Nigdzie nie spotkamy „(o) sÅ‚owiu”. Kolejny, niepodważalny dowód na to, że mówimy o
cudzysłowie, a nie o cudzysłowiu.
Aleksandra Klimkowska