Poradnik Obywatelski cz.IV
Struktura i zadania samorządu
Zagłosowałeś w wyborach, ale wydaje ci się, że i tak na nic nie masz wpływu, że wszystko dzieje się poza tobą. Taki rodzaj myślenia jest bliski wielu obywatelom. Tymczasem istnieją rozmaite sposoby, by móc współdecydować o losach swojego miasta nie tylko w dniu, kiedy idziemy do urny. Mieszkaniec i urzędnik jako dwie strony barykady - to wizja relacji obywatelsko-administracyjnej już od dawna zakorzeniona w społecznej mentalności. Aby jej charakter stał się partnerski, potrzebna jest zmiana świadomości, ale nie tylko urzędników, którzy w naszym odczuciu traktują nas wyłącznie jak petentów. My sami, jako obywatele i mieszkańcy również powinniśmy wiedzieć, na jakich polach możemy aktywnie działać, w jakich sprawach mamy szansę współdecydowania i co robić, by tę współpracę budować.
Idea samorządu zakłada bowiem demokratyczne prawa, wolność wyboru i możliwość zbiorowego podejmowania decyzji o realizacji zadań administracyjnych. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym to
my, jako mieszkańcy tworzymy wspólnotę samorządową. Do nas też należy wybór władz lokalnych, które będą reprezentować nasze interesy. Sami znamy potrzeby i problemy lokalnego środowiska, a zadaniem urzędu jest ich zaspakajanie i reagowanie. Na tym bowiem polega idea samorządu terytorialnego- decyzje i zmiany nie są podejmowane na szczeblu centralnym, tylko lokalnym, dzięki czemu szanse na zrozumienie najbliższej rzeczywistości stają się większe.
Zanim zdecydujemy się zgłosić do urzędu jakiś problem, przedstawić ciekawą inicjatywę, poszukać poparcia czy nawiązać współpracę (np. z radnymi), warto zapoznać się z kompetencjami poszczególnych szczebli administracji. Wiedząc, kto rzeczywiście ma możliwość czy obowiązek udzielenia nam pomocy, nie będziemy tracić czasu na otrzymywanie odmownych odpowiedzi. Dzięki temu będziemy mogli działać sprawniej
i efektywniej. Podpowiadamy, kto i za co odpowiada w samorządzie.
Władze samorządowe podzielone są na organy stanowiące oraz wykonawcze, które różnią się od siebie kompetencjami. Organ wykonawczy wykonuje prawo, które ustanawia wcześniej organ stanowiący.
W Polsce funkcjonują trzy szczeble samorządu terytorialnego: gminny, powiatowy, wojewódzki.
Samorząd Województwa odpowiada głównie za określenie i prowadzenie polityki rozwoju regionu. Organem stanowiącym jest Sejmik Województwa. Radni Sejmiku wybierani są przez mieszkańców w wyborach bezpośrednich. Organem wykonawczym jest Zarząd Województwa, na czele którego stoi Marszałek Województwa. On i pozostali członkowie Zarządu wybierani są przez Sejmik Województwa. Do zadań Zarządu należy m.in. wykonywanie uchwał Sejmiku Województwa, przygotowywanie i wykonywanie budżetu województwa, gospodarowanie jego mieniem. Sejmik m.in. uchwala strategię rozwoju województwa, plan zagospodarowania przestrzennego czy przepisy dotyczące podatków i opłat lokalnych. Radni utrzymują kontakt z mieszkańcami, przyjmują zgłaszane przez nich postulaty i przedstawiają do rozpatrzenia organom województwa. Szczegółowy zakres kompetencji władz samorządu województwa określa ustawa o samorządzie
Mieszkańcy uczestniczą w sprawowaniu władzy w mieście pośrednio. Reprezentowani są jako wyborcy poprzez radnych,którzy zostali wybrani nie tylko do pracy w Radzie i pełnienia władzy uchwałodawczej. Radny ma prawo składania interpelacji w sprawach związanych z realizacją uchwał oraz wykonywania zadań przez wydziały Urzędu Miejskiego oraz jednostki organizacyjne gminy. Ma obowiązek utrzymywać stałą więź z wyborcami poprzez informowanie o aktualnej sytuacji miasta, konsultować materiały i sprawy, upowszechniać uchwały i przedsięwzięcia Rady, informować o swojej działalności w Radzie, przyjmować postulaty, wnioski i skargi mieszkańców.
Tr
opr