warto wiedzieć...

KIEDY ODPOWIADAMY ZA ZOBOWIĄZANIA ZACIĄGNIĘTE PRZEZ JEDNEGO Z MAŁŻONKÓW?

Z chwilą zawarcia małżeństwa zgodnie z art. 31 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Do majątku wspólnego należą w szczególności: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków; dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Podsumowując do majątku wspólnego należało będzie wszystko to, co nie wchodzi do majątku osobistego. W czasie wspólności małżonkowie odpowiadają także wspólnie za długi zaciągnięte przez jednego z małżonków, ale tylko gdy drugie z małżonków wyraziło zgodę na ich zaciągnięcie. Przepis art. 37 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wymienia czynności dla których dokonania potrzebna jest zgoda drugiego małżonka, tj. do: 1/ czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków, 2/ czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal, 3/ czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa, 4/ darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. W przypadku więc gdy drugi małżonek wyraził zgodę na zaciągnięcia tego zobowiązania odpowiedzialność małżonków będzie wspólna. W praktyce oznacza to, iż brak takiej zgody spowoduje, że wierzyciel nie będzie mógł skutecznie dochodzić spłaty swoich należności. Zatem np. bank udzielający kredytu będzie wymagał, aby drugi małżonek wyraził zgodę na jego zaciągnięcie, co automatycznie powoduje jego zobowiązanie do spłaty. Aby zabezpieczyć się przed płaceniem za długi małżonka, małżonkowie mogą przed notariuszem umownie ustanowić rozdzielność majątkową pomiędzy nimi (tzw. intercyza). W przypadku jej ustanowienia każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed ustanowieniem rozdzielności, jak i majątek nabyty później. W czasie umownej rozdzielności każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. To na małżonkach spoczywa obowiązek udowodnienia, że dana osoba, wiedziała o istniejącej pomiędzy małżonkami umowie. Zawarcie takiej umowy nie oznacza, iż już zawsze będzie istniała pomiędzy małżonkami rozdzielność, ponieważ w każdym czasie można taką umowę zmienić albo rozwiązać. Czasem warto o takim rozwiązaniu pomyśleć, zwłaszcza gdy w grę wchodzi próba ochrony majątku przed wierzycielami. Warto o to zadbać jeszcze przed zawaciem małżeństwa, aby później nie okazało się, że jest już za późno, ponieważ umowa taka nie mam mocy wstecznej, tzn. wywiera skutki dopiero na przyszłość. Zatem małżonek uniknie dopiero tych długów, które powstaną po ustanowieniu rozdzielności.

Podstawa prawna:
* ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

oprac. Anna Kilian
aplikant notarialny