Porady językoznawcy

Dzisiejsza potocyzacja zachowaÅ„ komunikacyjnych i stylu obowiÄ…zujÄ…cego również w mediach, brak wyczucia stylistycznego, moda na luz jÄ™zykowy powoduje przykre zjawisko obniżenia poziomu i niechlujstwa używanego jÄ™zyka w naszym kraju. A przecież, powtarzajÄ…c na prof. Jerzym Bralczykiem: „Co na jÄ™zyku to w gÅ‚owie”, warto zatem ubogacać sÅ‚ownictwo, by móc sprawniej i mÄ…drzej wypowiadać swoje myÅ›li.

Oto wyjaśnienia kilku wyrazów:

Eklektyzm
Eklektyzm to próba połączenia w całość elementów w nauce, sztuce i filozofii, wywodzących się z epok i stylów, bardzo często nie pasujących do siebie. Co ciekawe, słowo to zadomowiło się także w architekturze (swobodny sposób połączenia w jednej budowli rożnych stylów architektonicznych, np. Wieża Eiffla w Paryżu czy nowojorska Statua Wolności) oraz stanowi nowy trend w aranżacji i wystroju wnętrz.

Kompilacja
Pojęcie kompilacji używane jest w muzyce, literaturze, informatyce, a także w ruchu drogowym (połączenie co najmniej dwóch obrazów na jednym znaku drogowym). Jego znaczenie najlepiej wyjaśnią wyrazy bliskoznaczne (synonimy) tego słowa, a mianowicie: zbiór, kompendium, streszczenie, składanka, podsumowanie, skupisko, zlepek, komplet, całość, całokształt, kombinacja, zestawienie, połączenie, mieszanina.

cha-cha-cha/ ha-ha-ha
Jak zapisać śmiech? Ch-cha-cha czy ha-ha-ha? O dziwo dwie odmiany są poprawne: cha-cha-cha i ha-ha-ha, dlatego możemy je spokojnie stosować we wszystkich pisemnych komunikatach.

Dlaczego mówimy 'dzień dobry', a nie 'dobry dzień'?
Dlaczego mówimy 'dzień dobry', a nie 'dobry dzień', tak jak w innych językach słowiańskich (np. niem. guten Tag, chor. dobar dan)? Może to wynikać ze skojarzeniem wyrażenia 'dzień dobry' z taki połączeniami frazeologicznymi jak dzień matki, dzień kobiet, czyli określenia, w których wyraz dzień jest na pierwszym miejscu. Drugim ważnym aspektem jest wpływ akcentu, ponieważ 'dzień dobry' ma tylko jeden akcent, 'dobry dzień' - dwa, forma ta jest wygodniejsza w wymowie.

A. Krystaszek