Bliżej natury (3)

Uwaga na jeże!

Charakterystyczna cecha jeży, która jako pierwsza rzuca się w oczy, to ich kolce. Osobniki dorosłe mają ich nawet 5 tysięcy. W rzeczywistości są to odpowiednio przekształcone włosy służące biernej obronie przed wrogami np. lisami i psami. Wbrew licznym opowieściom nie stwierdzono, aby były one pomocne w transportowaniu jabłek czy grzybów. Natomiast odporność jeży na jad żmii znajduje potwierdzenie w przeprowadzonych badaniach.
Zoologowie zaliczają jeże do ssaków owadożernych, ale w ich diecie znajdują się również ślimaki, żaby i pisklęta ptaków. Zjadając larwy i postacie dojrzałe chrabąszczy, jeże stają się naturalnymi sprzymierzeńcami rolnika i ogrodnika. Uaktywniają się głównie nocą, kiedy to w trakcie żerowania mogą przemierzyć nawet do trzech kilometrów swego rewiru. Wędrówki te nasilają się wczesną jesienią, a więc w okresie, kiedy zwierzęta muszą zgromadzić dostateczny zapas tłuszczu przed zimową hibernacją.
Niestety, pomimo ochrony gatunkowej, jeże bardzo często giną na jezdniach pod kołami samochodów. Dane statystyczne mówią, że w naszym kraju od sierpnia do listopada, śmierć na drogach znajdują dziesiątki tysięcy tych sympatycznych stworzeń. To właśnie rozwój motoryzacji stał się przyczyną katastrofalnego spadku ich pogłowia w Europie zachodniej. W ostatnich latach Polska także dołącza do niechlubnej, czarnej listy krajów, w których jeże są poważnie zagrożone.
Jest już normą, że przy budowie nowych tras szybkiego ruchu tworzy się bezpieczne przejścia dla zwierząt. To jednak nie wystarczy. Nadal przecież pozostają tysiące kilometrów dróg, które takich zabezpieczeń nie posiadają. Poza tym nic nie zastąpi zdrowego rozsądku kierowców. Dlatego jadąc nocą między lasami należy bacznie obserwować nawierzchnię jezdni, i o ile to możliwe, nie przyciskać zbyt mocno pedału gazu. Także działkowcy nie powinni palić stert opadłych liści (albo przed spaleniem dokładnie je przejrzeć), gdyż mogą one stanowić miejsce zimowego spoczynku jeży.

Tekst i zdjęcia:
Cezary J. Tajer