"Żmigród - nasze miasto" - ciąg dalszy
Powoli mijajÄ… trzy miesiÄ…ce odkÄ…d książka „Å»migród -
nasze miasto” jest w sprzedaży. Od momentu premiery tej publikacji usÅ‚yszaÅ‚em na jej temat wiele ciepÅ‚ych słów, podziÄ™kowaÅ„, gratulacji - nawet za to, że w ogóle powstaÅ‚a. Pozytywne wrażenia zdecydowanie przeważaÅ‚y za co serdecznie dziÄ™kujÄ™. Wielu osobom książka ta pozwoliÅ‚a powspominać dawne czasy, wielu uroniÅ‚o niejednÄ… Å‚zÄ™, a wielu też dowiedziaÅ‚o siÄ™ o sprawach, o których wczeÅ›niej nie miaÅ‚o pojÄ™cia lub wiedziaÅ‚o niewiele. Czytelnicy wskazali też oczywiÅ›cie również zaistniaÅ‚e wg nich braki i pewne błędy. Do tych rzeczywistych i potwierdzonych błędów odniosÄ™ siÄ™ kilka linijek niżej. W koÅ„cu nie popeÅ‚nia ich tylko ten, kto nie robi nic.
ZgÅ‚oszone braki natomiast dotyczyÅ‚y zasadniczo dziaÅ‚u „Å»migrodzianie...”, a jedna uwaga podrozdziaÅ‚u o organizacjach i stowarzyszeniach. SzÅ‚o tu głównie o to, że nie zostaÅ‚a ujÄ™ta konkretna osoba, rodzina czy też stowarzyszenie itd. Ja osobiÅ›cie nie uważam tego za błąd. W przypadku każdego rozdziaÅ‚u staraÅ‚em siÄ™ dotrzeć samodzielnie do wszelkich dostÄ™pnych źródeÅ‚, zarówno pisanych, jak i tych przekazywanych ustnie przez naocznych Å›wiadków lub osoby zwiÄ…zane z danym tematem, zawsze korzystaÅ‚em z licznych wskazówek (np. do kogo zwrócić siÄ™ w danej sprawie). O tym m.in. pisaÅ‚em we wstÄ™pie do książki, do którego przeczytania naprawdÄ™ zachÄ™cam, gdyż wiele on wyjaÅ›nia. I tak cytujÄ…c fragment owego wstÄ™pu:
„(...) zamieÅ›ciÅ‚em kilka ogÅ‚oszeÅ„ - w Internecie (na stronie www.zmigrod.com.pl) i w „WiadomoÅ›ciach Å»migrodzkich” - zachÄ™cajÄ…c do współpracy osoby prywatne i przedstawicieli instytucji, i do podzielenia siÄ™ swojÄ… wiedzÄ…, wspomnieniami, posiadanymi dokumentami, zdjÄ™ciami itd. Sam staraÅ‚em siÄ™ dotrzeć (i dotarÅ‚em) do jak najwiÄ™kszej liczby z nich. Siłą rzeczy nie mogÅ‚em porozmawiać ze wszystkimi. Z różnych przyczyn. Niestety, czasem też byÅ‚o za późno - lata lecÄ… i pokolenie żmigrodzkich pionierów jest już coraz mniej liczne. ZdarzaÅ‚y siÄ™ jednak osoby, instytucje, które nie byÅ‚y chÄ™tne do pomocy, do udzielenia informacji i robiÅ‚y to zdawkowo lub po prostu zbywaÅ‚y. Te przypadki byÅ‚y jednak w zdecydowanej mniejszoÅ›ci. (...)”. Zatem ten kto wiedziaÅ‚ i chciaÅ‚, to miaÅ‚ możliwość. Ponadto byÅ‚y też osoby, które później żaÅ‚owaÅ‚y, że siÄ™ nie zgÅ‚osiÅ‚y, choć wiedziaÅ‚y o powstajÄ…cej książce o Å»migrodzie od 1945 r. Jedynie kilka osób zgÅ‚osiÅ‚o siÄ™ do dziaÅ‚u „Å»migrodzianie...” i w ogóle do caÅ‚ej książki samemu. Nie ukrywam jednak przy tym, że ostateczny dobór postaci z tego rozdziaÅ‚u to mój subiektywny wybór (prawo autora?!).
Ale... cały czas jestem otwarty na wszelkie uwagi, uzupełnienia informacji, poprawki. W miarę możliwości będę je gromadził, weryfikował a następnie umieszczał w formie artykułów w WŻ.
W książce „Å»migród -
nasze miasto” nie daÅ‚o siÄ™ przecież napisać o wszystkich i o wszystkim, wiele tematów można rozwinąć, a nad jednym z nich aktualnie pracujÄ™.
W każdym bÄ…dź razie za wszelkie uwagi i wskazówki naprawdÄ™ bardzo dziÄ™kujÄ™. DziÄ™ki temu wiem, że żmigrodzianie wciąż interesujÄ… siÄ™ swoim miastem i zależy im na dobrym i peÅ‚nym jego wizerunku. Widać wiÄ™c, że książka „żyje”, a ja coraz bardziej utwierdzam siÄ™ w przekonaniu o niemaÅ‚ym znaczeniu ogromu pracy i serca wÅ‚ożonej w tÄ… pozycjÄ™ przez wszystkich współautorów, współtworzÄ…cych i przeze mnie.
Ze swojej strony odniosę się teraz do sprawdzonych błędów w książce wykrytych dotąd przez czytelników. Otóż na stronie 359 pod fotografią umieszczono informację, że jest ona z 1973 r., podczas gdy naprawdę pochodzi z 1976/77 r. Natomiast na stronie 685 - zdjęcie wykonano nie w starej Żmigrodziance, a prawdopodobnie w dawnym domu kultury przy ul. Lipowej. Z kolei w podpisie zdjęcia na stronie 355 jest "Józef Olczyk (wówczas Ignacy Kamiński)", a powinno być Ignacy Olczyk (wówczas Józef Kamiński).
Dodatkowo chciałbym zamieścić też kilka informacji, do których dotarłem już po oddaniu książki do druku:
W dniu
29 wrzeÅ›nia 1945 r. administracja roszarni wystosowaÅ‚a nastÄ™pujÄ…ce pismo: „Do Naczelnika Wojskowego OddziaÅ‚u, poczta polowa 09/229, ppÅ‚k Strzelbickiego. Uprzejmie prosimy o sprzedanie naszej fabryce 6 koni, których potrzebujemy koniecznie w zwiÄ…zku z uruchomieniem oraz zwózkÄ… lnu i rozÅ‚adunkiem nadsyÅ‚anych i wysyÅ‚anych towarów”. Odpowiedź nie zachowaÅ‚a siÄ™ niestety w dostÄ™pnych archiwaliach.
W dniu
2 czerwca 1946 r. uroczyście obchodzono w Żmigrodzie Dzień Kolejarza
Dolnośląskiego. Program:
10:00 - zbiórka pracowników kolejowych na placu przed gmachem oddziału drogowego w Żmigrodzie,
10:30 - msza polowa przed dworcem PKP,
11:30 - przemarsz ulicami miasta,
12:15 - akademia w ogrodzie jordanowskim przy Oddziale Drogowym Żmigród,
12:15-14:00 - posiłek w stołówce,
15:00 - zabawa ludowa w ogrodzie jordanowskim przy Oddziale Drogowym Żmigród.
W
1947 r. z okazji tygodnia PCK Zarząd miejscowego Koła (przewodniczący inż. Marceli Rost) zapraszał na uroczyste obchody. Program:
1 czerwca - kwesta uliczna, 9:00 nabożeństwo,
5 czerwca - kwesta uliczna, 19:00 - uroczysta akademia PCK w sali miejskiej przy ul. Wrocławskiej,
8 czerwca - przedstawienie amatorskie wystawione w sali miejskiej przez zespół pracowników roszarni.
Natomiast w dniu
25 kwietnia 1948 r. o godz. 14:00 w harcówce przy ul. Szkolnej 8 Hufiec ZHP Żmigród urządził akademię z okazji uroczystości Patrona ZHP - św. Jerzego.
Podczas zebrania Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Żmigrodzie, które odbyło się w dniu
29 marca 1949 r. radna Maria Zarakowska zÅ‚ożyÅ‚a sprawozdanie z „Dnia Kobiet”. Z tej okazji w niedzielÄ™ 13 marca 1949 r. zorganizowano akademiÄ™ oraz rozdano „(...) paczki wartoÅ›ciowe wielodzietnym matkom oraz czÅ‚onkiniom Ligii Kobiet aktywnym w tej organizacji (...)”.
Natomiast wg danych za III kwartał
1953 r. - w Å»migrodzie mieszkaÅ‚o 28 osób osiadÅ‚ych ludnoÅ›ci cygaÅ„skiej i „(...) odbyto 2 narady z czÅ‚onkami rodzin cygaÅ„skich - o korzyÅ›ciach jakie daje osiedlenie na staÅ‚e, skierowaniu do pracy (roszarnia)”, omówiono także przydziaÅ‚ mieszkaÅ„ dla tych 6 rodzin i problem edukacji dzieci.
Z kolei w
1963 r. przygotowywano obchody XX Rocznicy PRL oraz 710-lecia istnienia Å»migrodu. W zwiÄ…zku z tym „zaproponowano skÅ‚ad komitetu roboczego i komisji historyczno-propagandowej”. Ponadto planowano (powierzono te czynnoÅ›ci owej komisji): „wytypowanie lokalu na muzeum regionalne, zebranie eksponatów, wejÅ›cie w kontakt z Instytutem Antropologii i Archeologii PAN we WrocÅ‚awiu w zakresie możliwoÅ›ci uzyskania eksponatów z przeprowadzonych badaÅ„ naukowych dotyczÄ…cych naszego miasta jak rzeźby, uzbrojenie, sztuka ludowa, zdjÄ™cia itp.; wykonanie zdjÄ™cia herbu Å»migrodu oraz opisu historycznego miasta na podstawie prowadzonej kroniki w szkoÅ‚ach podstawowych i innych instytucjach, opowiadaÅ„, gazetek Å›ciennych; wykonanie fotokramiku o tematyce przeszÅ‚oÅ›ci, teraźniejszoÅ›ci i przyszÅ‚oÅ›ci miasta Å»migrodu”. „(...) Komisji organizacyjnej powierzono: kierowanie caÅ‚oksztaÅ‚tem prac przygotowawczych do obchodów przy współudziale organizacji politycznych i spoÅ‚ecznych. Komisji czynów spoÅ‚ecznych: zmobilizowanie spoÅ‚eczeÅ„stwa i zakÅ‚adów pracy do podejmowani czynów spoÅ‚ecznych, koordynowania ich wykonania i odbiór po wykonaniu na podstawie specjalnych protokołów, przygotuje część opisowa do referatu na sesjÄ™ uroczystÄ…. Komisja imprezowa: przygotowanie imprez jednej lub dwie przez okres trwania obchodu, przemarsz przez miasto barwnego korowodu (mÅ‚odzież i spoÅ‚eczeÅ„stwo), imprezy sportowe, rajdy motocyklowe, rowerowe, zlot mÅ‚odzieży, koncert muzyczny, pokazy sprawnoÅ›ci OSP i MO, dzieÅ„ prawidÅ‚owego chodzenia po ulicach, losowanie liczyrzepki, pokaz mody i kiermasz. Komisja estetyki: koordynowanie dziaÅ‚alnoÅ›ci na odcinku czystoÅ›ci i uporzÄ…dkowania wszystkich posesji, ulic, chodników, placów, jezdni, naprawa parkanów, estetyka sklepów i zakÅ‚adów gastronomicznych, wykonanie elewacji i bram na posesjach. (...)”
Obchody miały się co prawda rozpocząć w 1963, jednak jako, że na te uroczystości nie zaplanowano pieniędzy w budżecie, to punkt kulminacyjny przesunięto na maj 1964.
Paweł Becela