"Lasy Doliny Baryczy", czyli o leśnym kompleksie promocyjnym

Pod koniec roku 2011 dyrektor generalny Lasów Państwowych powołał do życia sześć nowych obszarów zwanych leśnymi kompleksami promocyjnymi. Wśród nich LKP „Lasy Doliny Baryczy” obejmujący Nadleśnictwo Milicz oraz Żmigród. O tym, jakie to niesie skutki, rozmawiam z Nadleśniczym Nadleśnictwa Żmigród Przemysławem Wrońskim.

WŻ: Po co Lasy Państwowe tworzą LKP?
PW: Leśne Kompleksy Promocyjne są to pilotażowe obszary wdrażania proekologicznej polityki leśnej państwa. Służą popularyzacji wiedzy o przyrodzie i gospodarce leśnej prowadzonej w zgodzie z naturą. Są to obszary o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, naukowym i badawczym. Wyniki prowadzonych tu badań pozwalają na doskonalenie metod gospodarowania w lesie i określenie granic i sposobów ingerencji człowieka w środowisko. LKP prowadzi się wzorcową gospodarkę zgodnie z zasadami trwałości użytkowania lasów i zachowania ich wartości przyrodniczych. I właśnie w tym celu są one powoływane.

WŻ: Mamy już Park Krajobrazowy Doliny Baryczy. Czy ta struktura nie powiela zadań LKP ?
PW: To bardzo duży skrót myślowy, niestety, sądzę, że znamienny dla zdecydowanej części społeczeństwa. Spróbuję wyjaśnić. Park Krajobrazowy to jedna z form ochrony przyrody występująca na terenie zajmowanym przez nowopowstały LKP. Celem jego powstania jest ochrona wartości przyrodniczych, historycznych , kulturowych i krajobrazowych. Ma on służyć rekreacji krajoznawczej, to znaczy turystyce, wypoczynkowi, a także edukacji.
Inną formą ochrony przyrody występującą na tym terenie jest obszar Natura 2000- jest to program utworzenia w krajach UE wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy : Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa. Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Obszary Natura 2000 są ogólnie dostępne.
Kolejna istniejąca tu forma ochrony przyrody to rezerwat. Na terenie Nadleśnictwa istnieją trzy rezerwaty , zadaniem każdego z nich jest ochrona konkretnych gatunków roślin lub zwierząt, a także siedlisk występujących zanikowo. Dostęp osób postronnych do rezerwatów jest ograniczony i każdorazowo musi być konsultowany z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska.
Przejdźmy do innej formy ochrony przyrody jaką jest ochrona strefowa gniazd . Ta forma ma za zadanie ochronę miejsc rozrodu zagrożonych ptaków drapieżnych i jest realizowana przez wytyczanie obszarów zwanych strefami, które trwale lub okresowo zabezpieczają otoczenie gniazd przed wszelkimi formami działalności ludzkiej.
W obliczu tak dużej ilości i różnorodności form chronionych Leśny Kompleks Promocyjny to nic innego jak kompromis między najważniejszymi zadaniami leśnictwa: utrzymaniem trwałości lasów, ochroną przyrody, gospodarką leśną (mającą na celu m.in. produkcję drewna), badaniami naukowymi i szeroko rozumianą edukacją . LKP to również testowanie nowych technologii, prowadzenie prac badawczych, dzięki którym zasady ekorozwoju zostaną upowszechnione we wszystkich lasach zarządzanych przez PGL LP. To także forum współpracy ze społeczeństwem.
Dzięki powołaniu LKP prace w naszym Nadleśnictwie pójdą dwutorowo: z jednej strony gospodarka leśna wsparta badaniami naukowymi z uwzględnieniem potrzeb przyrody , z drugiej szeroko otwarte drzwi do lasu dla wszystkich chętnych, jeśli tylko zechcą nas odwiedzić i dowiedzieć się, „co w trawie piszczy”. Jak wynika z powyższego, w żaden sposób nie można mówić tu o powielaniu zadań.

WŻ: Jakie zadania mają do wykonania LKP?
PW: Na to pytanie odpowiedziałem już częściowo. Muszę jednak dodać, że ochrona różnych form przyrody to tylko część zadań spoczywających na pracownikach LKP. Do innych zadań należą: Po pierwsze: wszechstronne rozpoznanie stanu biocenozy leśnej na ich obszarze i warunków jej bytowania oraz trendów zachodzących w nich zmian. Po drugie: Trwałe zachowanie lub odtwarzanie naturalnych walorów lasu metodami racjonalnej gospodarki leśnej prowadzonej na podstawach ekologicznych. Po trzecie: integrowanie trwałej gospodarki leśnej i aktywnej ochrony przyrody. Po czwarte: Promowanie wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej przy wykorzystaniu wsparcia finansowego ze środków krajowych i zagranicznych. Po piąte: prowadzenie prac badawczych i doświadczalnictwa leśnego w celu wyciągnięcia wniosków dotyczących możliwości i warunków upowszechniania zasad ekorozwoju na całym obszarze działania Lasów Państwowych. Po szóste: prowadzenie szkoleń Służby Leśnej i edukacji ekologicznej społeczeństwa.

WŻ: Na jakim etapie działań jest obecnie Nadleśnictwo?
PW: Można powiedzieć, że jesteśmy dopiero na początku drogi. LKP „ Lasy Doliny Baryczy” został powołany do życia stosunkowo niedawno, bo 29.11.2011 roku. Do chwili obecnej udało nam się utworzyć Radę Programową LKP oraz zakupić teren ( wraz z budynkiem do remontu), na którym powstanie siedziba LKP (jedna z dwóch- druga powstanie w Nadleśnictwie Milicz). Aktualnie trwają prace nad programem gospodarczo-ochronnym oraz programem komunikacji społecznej.

WŻ: Jakie przedsięwzięcia zostaną przeprowadzone w najbliższym czasie?
No i wreszcie jakieś mniej zasadnicze pytanie. Od samego początku chciałem właśnie to powiedzieć. W najbliższych planach jest impreza plenerowa w ramach dni otwartych Lasów Państwowych, impreza dla wszystkich zainteresowanych. Całość zaplanowana jest na 2 dni:
Dzień pierwszy - 01.06.12 - piątek- godz. 9.00 - 15.00 - zwiedzanie siedziby Nadleśnictwa dla grup zorganizowanych - pracownicy nadleśnictwa oprowadzą wszystkich chętnych i odpowiedzą na zadane pytania.
Dzień drugi - 02.06.12 - sobota - rozpoczynamy od godz. 9-tej - festyn z okazji dnia dziecka - impreza otwarta, w ramach której przewidujemy : wręczenie nagrody za zdobycie I miejsca w konkursie na logo LKP, gry i zabawy dla dzieci, konkurs - „Co wiesz o lesie?”, wystawa „Lasy Doliny Baryczy”, zwiedzanie siedziby Nadleśnictwa dla wszystkich chętnych.
Zapraszam 1-2 czerwca do siedziby Nadleśnictwa. To propozycja dla społeczności lokalnej. A dla pracowników Nadleśnictwa, no cóż ... najbliższe plany zapowiadają dużo dodatkowych zajęć. Do końca 2012 roku chcielibyśmy ostatecznie powołać Radę Programową, ustalić zadania na 2013 r., zbudować miejsce biwakowe, z prawdziwego zdarzenia w miejscowości Niezgoda, sporządzić plan remontu dla budynku LKP i zdobyć na to wszystko fundusze.

WŻ: Czego docelowo można oczekiwać ze strony LKP „Lasy Doliny Baryczy”? Jak ich powstanie przekłada się na oczekiwania mieszkańca lokalnego środowiska lub turysty ?
Myślę, że korzyści będą obopólne. W założeniach każdego LKP jest współpraca z mieszkańcami. W Radzie Programowej zasiądą reprezentanci wielu organizacji ekologicznych, samorządów, świata nauki, nauczycieli, przedstawiciele lokalnych mediów, Polskiego Związku Łowieckiego i osoby obdarzone zaufaniem społeczności lokalnych już od kilku lat współpracujące z Nadleśnictwem. To właśnie przy ich pomocy będziemy ustalać plany na poszczególne lata. Mam nadzieję, że ich wiedza, zaangażowanie i znajomość lokalnych potrzeb pomoże nam prawidłowo ustalić plan zadań na lata przyszłe oraz pomoże nam zrealizować te plany.
Pierwszym konkretnym zadaniem, które chcielibyśmy zrealizować w 2012 r. i które miałoby służyć wszystkim mieszkańcom tych terenów, jest wspomniane już miejsce biwakowe w miejscowości Niezgoda. Ma ono być jednym z elementów planowanej w przyszłości ścieżki edukacyjnej „Olszyny Niezgodzkie”.
W skład tego zadania mają wejść jeszcze inne elementy takie jak: parking dla autobusów, doposażenie świetlicy w Niezgodzie, izba regionalna.
Z innych stojących przed nami zadań wymieniłbym jeszcze: reintrodukcję sokoła wędrownego, powiększenie bazy lęgowej nietoperzy czy program wzbogacania bioróżnorodności okolicznych pól dzięki wsiedlaniu bażantów, kuropatw czy zajęcy.
W realizacji tych zadań liczymy na współpracę i zaangażowanie ludności lokalnej. Chcielibyśmy, by w wyniku wspólnie podjętych działań powstało miejsce, w którym będą mogli odpoczywać, uczyć się i bawić, a także podziwiać piękno przyrody wszyscy, którzy będą mieć na to ochotę.
W tym właśnie kierunku powinny pójść, moim zdaniem, nasze działania.

WŻ: Dziękuję za rozmowę.
PW: Dziękuję.

Rozmawiała eco