Znak pamięci w Niezgodzie

Po raz kolejny na ziemi żmigrodzkiej spotkali się kresowianie rozrzuceni po całej Polsce. Po spotkaniach w Barkowie i Bychowie przyszedł czas na przepiękną wieś Niezgoda, zamieszkałą w 80 procentach przez byłych mieszkańców Huciska i Miedziaków z województwa lwowskiego. Do tej niewielkiej wsi położonej na terenie pięknych Stawów Milickich w grudniu 1945 r. przybyli mieszkańcy spalonych i bestialsko wymordowanych podlwowskich wsi Hucisko i Miedziaki.

12 kwietnia 1944 r. w południe banderowcy zamordowali blisko 140 osób w obu miejscowościach. Opisy i wspomnienia żyjących do dnia dzisiejszego świadków ludobójstwa mrożą krew w żyłach. Do dnia dzisiejszego ofiary tej zbrodni nie miały pomnika. Żyjący do dziś mieszkańcy Huciska i Miedziaków oraz ich potomkowie wraz z kresowianami stowarzyszonymi w Towarzystwie Miłośników Kultury Kresowej oraz 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej upamiętnili tych, których zamordowano za to, że byli Polakami. W uroczystości im poświęconej wzięła udział kompania honorowa Wojska Polskiego wystawiona przez 10. wrocławski pułk dowodzenia, Orkiestra Dolnośląskiej Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu pod batutą komisarza Adama Wittiwa oraz Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Jutrosinie. Przybyli kresowianie ze Szczecina, Krakowa, Wrocławia, Lwowa, Świdnicy i wielu innych miejsc. Oprócz Polaków byli Ormianie, którzy przyjechali wraz z kapelanem Kresowian i Ormian w Polsce ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim. Przybyli także: prezes Szczepan Siekierka z Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów Wrocław, prezes Jerzy Mużyło - Kresy Wschodnie Pamięć i Dziedzictwo Szczecin, ks.Tadeusz Isakowicz - Zaleski - kapelan Kresowian i Ormian w Polsce, ks. Mirosław Porucznik - proboszcz parafii w Goszczu, dr Jerzy Szczur - Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich ze Szczecina, prof Henryk Słowiński 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, Kapitan Ryszard Filipowicz - prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Armii Krajowej, Dolnośląska Rodzina Katyńska, Straż Ochrony Kolei - Komendantura Okręgowa Wrocław, marszałkowie Jerzy Michalak oraz Marszałek województwa dolnośląskiego Tadeusz Samborski, Starosta Powiatu Trzebnickiego Waldemar Wysocki, Burmistrz Gminy Żmigród Robert Lewandowski, Burmistrz Miasta i Gminy Milicz Piotr Lech, radni Rady Miejskiej w Żmigrodzie, przedstawiciele gminy Siechnice, Poseł na Sejm - Przewodniczący Zespołu ds. Kresów i Kresowian Michał Jaros, Radio Rodzina - red. Patrycja Jeczmionka-Błędowska, były dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. dyw. Jan Kuriata, były wojewoda dolnośląski Krzysztof Grzelczyk, ks. Krzysztof Bartoszek CM - proboszcz parafii w Radziądzu, ks. Romuald Paszczuk CM - proboszcz parafii Trójcy Św. w Żmigrodzie, ks. Mariusz Grzesiowski - proboszcz parafii w Barkowie, Kurkowe Bractwo Strzeleckie z Jutrosina, Komenda Wojewódzka Policji wraz z pocztem sztandarowym, 10. wrocławski pułk dowodzenia wraz pocztem sztandarowym oraz kompanią honorową pod dowództwem kpt. Michał Karkowskiego, Orkiestra Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu pod batutą komisarza Adama Wittiwa, Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej Wrocław, Fundacja im Brata Alberta Kraków, Dyrektor PZS im. Jana Pawła II oraz przewodniczący Rady Miejskiej w Żmigrodzie Jan Czyżowicz, dyrektor DODN Wrocław Małgorzata Matusiak, Straż Pożarna w Niezgodzie, Stanisław Srokowski - pisarz, Związek Sybiraków Żmigród, dyrektorzy szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich wraz z uczniami i pocztami sztandarowymi: Żmigród, Sułów, harcerze z Europejskiej Federacji Skautów im. Joanny Beretty Molli z Wrocławia, mieszkańcy Gminy Żmigród.

MszÄ™ Å›w. polowÄ… koncelebrowaÅ‚ ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, który nazwaÅ‚ zbrodniÄ™ ludobójstwem. W homilii kapÅ‚an przywoÅ‚aÅ‚ sÅ‚owa Å›w. Jana PawÅ‚a II: „Narody, które tracÄ… pamięć, tracÄ… swojÄ… tożsamość”. W trakcie uroczystoÅ›ci miaÅ‚o również miejsce wystÄ…pienie Karoliny PÄ™kalskiej, naocznego Å›wiadka zbrodni w Hucisku, a wÅ›ród licznych przemówieÅ„ padÅ‚y także sÅ‚owa pisarza StanisÅ‚awa Srokowskiego. Ofiary zbrodni uczczono minutÄ… ciszy. Równolegle do uroczystoÅ›ci otwarta byÅ‚a także wystawa "Hucisko i Miedziaki w naszej pamiÄ™ci i naszych sercach, nasza Niezgoda dziÅ›...", której kuratorem byÅ‚ żmigrodzki historyk PaweÅ‚ Becela.

Za podsumowanie tej przepięknej uroczystości niech posłużą słowa sołtysa wsi Niezgoda Dariusza Gierusa...: "Szanowni Państwo, serdecznie witam jako gospodarz wsi Niezgoda w imieniu wszystkich mieszkańców. Bardzo dziękujemy, że przyjęli Państwo nasze zaproszenie na tę specjalną, smutną a zarazem pełną nadziei uroczystość. Smutną ze względu na 72. rocznicę wymordowania w okrutny i bestialski sposób naszych rodzinnych wsi Huciska i Miedziaków pod Lwowem. Witam państwa jako sołtys tej wsi, ale przede wszystkim jako wnuk Piotra Gierusa, zamordowanego razem ze 139 osobami w Hucisku i Miedziakach. Dziś obu wsi już nie ma. Pozostały ruiny kościoła i pozostał jedynie niewielki krzyż gdzie znajdował się nasz rodzinny dom i miejsce kaźni naszych sąsiadów. Przez 72 lata nie mieliśmy miejsca na zapalenie znicza dla naszych Ojców, matek, braci i sióstr. Dlatego dzisiejszy dzień jest dniem dla nas także dniem radosnym. Od dziś możemy zapalić znicz i pomodlić za naszych bliskich. Od dziś nasza pamięć o zamęczonych bliskich w obu wsiach będzie częścią pamięci naszej gminy i Dolnego Śląska. Pomnik z wmurowaną urną i prochami naszych bliskich będzie znakiem pamięci dla nas wszystkich".

... i Stanisława Srokowskiego: "Prawdę najgłębiej w swojej duszy przechowuje lud. Mogą ją ciąć i kaleczyć manipulatorzy i kłamcy, ale lud polski głęboko ją w sobie ukrywa i kiedy trzeba, odsłania jej potęgę. Oto niewielka wieś w powiecie Żmigród, na Dolnym Śląsku, Niezgoda, jak powiadają gawędziarze z tamtej okolicy, niezgoda na zło, niezgoda na kłamstwa, więc ta Niezgoda i mieszkańcy tej niewielkiej uroczej wsi, położonej między lasami i stawami, postanowili w siedemdziesiątą drugą rocznicę zagłady swojej poprzedniej wsi, Huciska i Miedziaków koło Lwowa, uczcić pamięć pomordowanych rodzin. Hołd pamięci oddaje malutka wieś, Niezgoda. Buduje pomnik, na jaki ją stać. Zaprasza sąsiednie wioski, gminy, odprawiana jest uroczysta msza Święta, ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski wygłasza piękne, mądre i poruszające kazanie, zjeżdżają ludzie z całego regionu, chyba z trzysta osób, nawet ze Szczecina, poczty sztandarowe, wojsko, orkiestra policji, przemawia marszałek województwa, Tadeusz Samborski, inni, jest były wojewoda, K. Grzelczyk, jest uroczyście i poważnie. Chciałbym, by tak było w Sejmie. Malutka wieś pokazała, że pamięć jest święta. I prawda jest święta.".

Wydarzenie zorganizowali Towarzystwo Miłośników Kultury Kresowej, 27. Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej, gmina Żmigród oraz Stowarzyszenie Nasza Wieś Niezgoda. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Radio Rodzina. Serdecznie dziękując za wspólne spotkanie, przepiękną oprawę pocztów sztandarowych zapraszamy na święto Królowej Korony Polskiej w dniu 3 maja w parafii św. Marcina w Barkowie.

Paweł Becela
Jerzy Rudnicki
Prezes Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej