archiwum - 12 - listopad

 
 

Porady językoznawcy


Coweekendowy
Słowo weekend zostało zapożyczone z języka angielskiego i do tej pory nie uległo spolszczeniu (w przeciwieństwie np. do Czechów, którzy piszą i mówią víkend). Zostało jednak zaadoptowane gramatycznie, więc odmieniamy je, jak również używamy wyrazów pochodnych, zwłaszcza weekendowy, ale także weekendzie, o czym świadczą wpisy i komentarze internetowe. Przymiotniki codzienny, conocny, coniedzielny, cotygodniowy, comiesięczny, coroczny zostały utworzone od modelu słowotwórczego, który ze względu na swą wyrazistość, objął też niektóre przymiotniki od rdzeni obcych, np. cokwartalny, dlatego przymiotnik coweekendowy jest jak najbardziej poprawny.
(Poradnia Językowa PWN)

Reguły skracania wyrazów cz. 1
1. Należy postawić kropkę po skrócie, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu (tylko skróty rodzime), np.
a. (albo), al. (aleja), bł. (błogosławiony), dyr. (dyrektor), godz. g. (godzina), hr. (hrabia), jun. (junior), lic. (licencjat), mies. (miesiąc), n. (nad), o. (ojciec), ob. (obywatel), os. (osiedle), p. (pan, pani), por. (porównaj), prof. (profesor), pl. (plac, plan, plansza), ryc. (rycina), r. (rok, rodzaj), s. (strona, siostra, syn), t. (tom, tempo, tenor), ul. (ulica), zob. (zobacz), żeń. (żeński).

2. Oznaczając liczbę mnogą, stosuje się skróty podwojone. Skróty jednoliterowe łączymy, stawiając na końcu kropkę, np. oo. (ojcowie), pp. (państwo), ss. (strony, siostry, synowie);
w dłuższych skrótach stosuje się powtórzenie i po każdym z nich stawia się kropkę, np.
prof. prof. (profesorowie), dyr. dyr. (dyrektorzy), kol. kol. (koledzy).
W przypadkach zależnych zarówno w liczbie pojedynczej, jak i liczbie mnogiej, nie dodajemy końcówek fleksyjnych, np.
Z prof. (profesorem) Miodekiem pojechaliśmy na konferencję naukowa do Berlina; Informacja dla prof. prof. (profesorów) Miodka i Bralczyka.
Skróty mgr, dr, prof., inż., itp. stawiamy tylko przed nazwiskami i nie używamy ich jako samodzielnych wyrazów.

3. Po skrócie nazwy dwu- lub wielowyrazowej stawia się tylko jedną kropkę, jeśli następne wyrazy rozpoczynają się od spółgłoski, np.
bm. (bieżącego miesiąca), cdn. (ciąg dalszy nastąpi), ds. (do spraw), itd. (i tak dalej), itp. (i tym podobne), jw. (jak wyżej).

4. Nie stawia się kropki po skrótach polskich jednostek monetarnych: zł (=złoty), gr (grosz).

5. Jeśli w nazwie dwu- lub wielowyrazowej drugi wyraz lub któryś z następnych rozpoczyna się od samogłoski, to skrót tej nazwy ma kropkę po skrócie każdego wyrazu, np.
b.u. (bez uwag), c.o. (centralne ogrzewanie), m.in. (między innymi), n.e. (naszej a. nowej ery), o.o. (ograniczona odpowiedzialność), p.o. (pełniący obowiązki).
(Na podstawie Wielkiego słownika ortograficznego PWN)




Najpopularniejsze błędy językowe
Należą do nich:
- coÅ› pisze zamiast coÅ› jest napisane;
- poszłem (doszłem, weszłem, zeszłem itp.) zamiast poszedłem (doszedłem, wszedłem, zszedłem itp.);
- włanczać, wyłanczać w wymowie zamiast włączać, wyłączać;
- wziąść zamiast wziąć;
- proszÄ™ paniÄ… zamiast proszÄ™ pani;
- rozumię w wymowie i piśmie zamiast rozumiem;
- jakiÅ› zamiast jakichÅ› w liczbie mnogiej;
- odnośnie czegoś zamiast odnośnie do czegoś (czasownik: odnosić się do);
- na dworzu zamiast na dworze;
- adres zamieszkania zamiast adres lub miejsce zamieszkania;
- orginalny zamiast oryginalny;
- w cudzysłowiu zamiast w cudzysłowie;
- pisać coś z małej/dużej litery zamiast małą/wielką literą lub od małej/wielkiej litery;
- pełnić rolę (zamiast grać/odgrywać rolę, ale pełnić funkcję).

A. Krystaszek

[PANEL PRAWY]
 
w numerach archiwalnych

na stronie www
 
 
Wiadomości Żmigrodzkie
rss wykonanie
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług, personalizacji reklam i analizy ruchu. Informacje o sposbie korzystania z witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Korzystając z tej strony, wyrażasz na to zgodę.