Bliżej natury (4)

WODNA PAPROĆ

Zazwyczaj paprocie kojarzą się nam ze stosunkowo dużymi roślinami lądowymi, które spotkać można w lesie albo w ogrodzie. W rzeczy samej preferują one siedliska lądowe, niekiedy nawet wilgotne i podmokłe. Jednak do typowego życia w wodach słodkich przystosowało się niewiele gatunków paproci. Należą do nich m.in. gałuszka kulecznica i salwinia pływająca. Obie podlegają ścisłej ochronie z uwagi na rzadkość występowania.
Salwinia pływająca jest znacznie częściej spotykana niż gałuszka. Jest to roślina roczna o długości do 20 cm. Jej pęd pokrywają nieduże zielone, eliptyczne listki. Jeden z listków przekształca się w korzonki zanurzone w wodzie. Cała paproć unosi się na powierzchni wody. Może rosnąć pojedynczo albo w bardzo licznych skupieniach. Zdarza się, że od sierpnia do października dzięki zdolności do rozmnażania wegetatywnego pokrywa gęstym i zwartym kożuchem - podobnie jak rzęsa - całą powierzchnię zbiornika wodnego. Lubi zaciszne, eutroficzne czyli żyzne akweny oraz spokojne cieki. Rośnie sama bądź współwystępuje z kotewką orzechem wodnym, rzęsą drobną, spirodelą wielokorzeniową tworząc charakterystyczne zespoły roślinności nawodnej. Na jesieni, zanim obumrze, wytwarza organy przetrwalnikowe zwane sporokarpiami. Opadają one na dno, gdzie zimują, a na wiosnę wyrasta z nich młoda salwinia, która wypływa na powierzchnię. Liczebność tej wodnej paproci z roku na rok wykazuje bardzo duże wahania - znika z jednych miejsc, a pojawia się tam, gdzie jej uprzednio nie widywano. Salwinia to gatunek kosmopolityczny, bo występuje w całej Europie, centralnej i wschodniej Azji (m.in. na polach ryżowych), zachodniej Syberii, północnej Afryce, Indiach i Ameryce Północnej.
W Dolinie Baryczy salwiniÄ™ pÅ‚ywajÄ…cÄ… można zaobserwować na rozproszonych stanowiskach. Lubi zatoki stawów osÅ‚oniÄ™te szuwarami, starorzecza Baryczy i wolno pÅ‚ynÄ…ce kanaÅ‚y. W rzekach zatrzymuje siÄ™ niekiedy na jazach w trakcie spuszczania wody ze stawów. JeÅ›li chodzi o najbliższe okolice Å»migrodu, to w wiÄ™kszych iloÅ›ciach znajdziemy jÄ… na użytku ekologicznym „Staw Północny”, w kanaÅ‚ach pÅ‚ynÄ…cych przez polder zalewowy „Jamnik”, a także przy ujÅ›ciu KanaÅ‚u Książęcego do rzeki Orli.

Tekst i zdjęcia:
Cezary J. Tajer