Widzisz? doświadczasz? reaguj! Stop przemocy

W dzisiejszym artykule chciałabym przedstawić Państwu znaczenie mechanizmów działania przemocy psychicznej, zwanej również często przemocą emocjonalną.

Osoby stosujące ten rodzaj przemocy posługują się kamuflażem i często naruszając prawo moralne, myślą, iż nie naruszają prawa karnego. Swoich zachowań i przekonań nie ujawniają przed osobami, od których zależy ich funkcjonowanie. Ich kluczowym przekonaniem jest: "Mam prawo do wszystkiego", "Cel uświęca środki", "Moje potrzeby są najważniejsze", "Miłość nie istnieje", "Świat to miejsce dla najsilniejszych", "Małżonek i dzieci to w sumie obcy ludzie", "Nikt nie ma prawa mnie kontrolować", "Jestem najlepszy/najlepsza", "Bliscy są po to, żeby zaspokajać moje potrzeby", "Ja sam ustalam reguły w moim życiu".

Przemoc psychiczna w rodzinie to problem natury prawnej, moralnej, psychologicznej i społecznej. Rodzina jest środowiskiem o podstawowym znaczeniu dla jakości funkcjonowania i rozwoju osobistego ludzi. Destrukcyjne zjawiska w jej obrębie powodują poważne szkody dla wszystkich członków rodziny. Najczęściej przewagę sił wykorzystuje mężczyzna - ojciec i mąż, który krzywdzi żonę i dzieci. Statystyki pokazują jednak, że coraz częściej przemocy dopuszczają się także kobiety, które dręczą własnych partnerów i dają upust frustracjom, wyżywając się na dzieciach.

Przemoc emocjonalna to bezustanna krytyka, groźby, nieuzasadnione oskarżenia, poniżanie, upokarzanie, wyzwiska, drwiny, izolacja od spoÅ‚eczeÅ„stwa, wzbudzanie lÄ™ku, podsÅ‚uchiwanie, kontrolowanie, wmawianie winy, zakazy wychodzenia z domu, nÄ™kanie, drÄ™czenie, nadużywanie zaufania, kÅ‚amanie, manipulacja, agresja sÅ‚owna. Sprawca przemocy emocjonalnej w rodzinie bardzo czÄ™sto stara siÄ™ doprowadzić do izolacji spoÅ‚ecznej ofiary. Kontroluje i ogranicza jej kontakty z innymi ludźmi, rodzinÄ…, sÄ…siadami. Zachowuje siÄ™ obraźliwie wobec jej znajomych lub robi awantury w ich obecnoÅ›ci, co sprawia, że osoba doÅ›wiadczajÄ…ca przemocy wstydzi siÄ™ ich zapraszać. „Domowy kat” zakazuje opowiadać czÅ‚onkom rodziny o tym, co dzieje siÄ™ w domu, a za zÅ‚amanie zakazu karze ich surowo. NarastajÄ…ca izolacja ofiary sprawia, że czuje siÄ™ ona bezsilna, bierna, zastraszona, a oprawca - bezkarny i umocniony w siÅ‚Ä™.

Ten rodzaj przemocy to także wielokrotna krytyka, wyzywanie od najgorszych i wyolbrzymianie wad i błędów ofiary. Doświadczając skrajnego poniżenia ofiara zaczyna myśleć, że być może czymś sobie zasłużyła na takie traktowanie. Przypuszcza niesłusznie, że nie może być dla nikogo atrakcyjna i jedynie związek z katem chroni ją przed samotnością. Potrzeba aprobaty u ofiary jest tak silna, że jakikolwiek uśmiech czy pochwała ze strony prześladowcy spotykają się z ogromną wdzięcznością. Gdy osoba doświadczająca tego rodzaju przemocy uświadomi sobie, co się z nią dzieje, zaczyna odczuwać niechęć do siebie i obwiniać siebie za życie w poniżeniu. Sprawca może domagać się posłuszeństwa we wszystkich dziedzinach życia rodzinnego, np. w wydawaniu pieniędzy, wychowywaniu dzieci, ubieraniu itp. Wymagania te są często bardzo irracjonalne i zmienne. Początkowo ofiara może dyskutować, polemizować, ale z czasem, by zapewnić sobie spokój i ze strachu, zaczyna się podporządkowywać bez sprzeciwu. Czas i energia osoby doświadczającej przemocy zostają całkowicie zaprzęgnięte w starania o to, by zapobiec wybuchom złości kata, odgadywać jego myśli i spełniać jego zachcianki. Własne poglądy i potrzeby przestają się liczyć. W rezultacie ofiara przestaje cokolwiek czuć i racjonalnie myśleć.

Nawet po wielu latach osoba doznająca przemocy może przerwać tyranię. Nie można godzić się na żaden rodzaj przemocy. Każdy ma prawo do godności, szacunku i autonomii. Nigdy nie jest za późno, aby powiedzieć NIE!

Jeżeli Ty lub ktoś z Twoich bliskich doświadcza przemocy ze strony osób najbliższych, PRZERWIJ TO! Zadzwoń 71-384-49-76 umów siebie, lub kogoś bliskiego na spotkanie.

Ewelina Kondracka
Przewodnicząca Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Gminie Żmigród<