Środowiskowy Dom Samopomocy w Żmigrodzie "PAŁACYK"
Niezwykłe miejsce, bo ludzie szczególni...
Jest w naszej społeczności lokalnej wyjątkowe miejsce - pełne zrozumienia i niewymuszonych uśmiechów, pachnące ciepłym obiadem... Miejsce, w którym nie trzeba prosić o chwilę rozmowy, gdzie pragnienia potrzebujących stanowią priorytet w hierarchii wszelkich wartości, a jakakolwiek łza spływa jedynie ze wzruszenia - to Środowiskowy Dom Samopomocy „Pałacyk”.
W cyklu tekstów zostanie przedstawione 11 lat działalności „Pałacyku”, którego rola w naszym środowisku jest szczególna. To miejsce skupiające ludzi bardzo wrażliwych, trochę zagubionych, ale szczęśliwych i bardzo wartościowych, mających prawo, mimo swojego upośledzenia, jak każdy zdrowy człowiek czerpać z życia garściami, rozwijać się społecznie i kulturalnie, czy się bawić. Już w 1997 roku z inicjatywy ówczesnego Burmistrza gminy Żmigród - p. Zdzisława Średniawskiego i prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - p. Jarosława Dudy podjęto decyzję o wybudowaniu w Żmigrodzie ośrodka, w którym zostałaby zapewniona pomoc i opieka dzienna osobom niepełnosprawnym. Jak wiadomo, wybór padł na budynek nieużytkowanego przedszkola, w którym prace adaptacyjno-remontowe trwały od września 1998 r. do listopada 1999 r., a już 17 grudnia 1999 r. nastąpiło oficjalne i niewątpliwie bardzo uroczyste otwarcie „domu” mogącego pomieścić w swych ścianach 30. podopiecznych. Koszt całego przedsięwzięcia wyniósł ok. 970 tys. zł.
ŚDS jest jednostką organizacyjną Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Żmigrodzie, w którym kierownikiem jest p. Maria Pelc. Zakładaniu ŚDS-ów towarzyszy opinia, że stanowią one główne ogniwo budujące i spajające sieć oparcia społecznego w gminie i powiecie. Ośrodki te dają drogocenną możliwość osobom niepełnosprawnych intelektualnie i z zaburzeniami psychicznymi na samodzielne podejmowanie decyzji, wyboru swej życiowej ścieżki, na nieodpłatną naukę, intensywny rozwój życia kulturalnego i życia w dzisiejszym społeczeństwie. Przepisy prawne umożliwiające powoływanie Środowiskowych Domów Samopomocy to: Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 r. (tekst jednolity z 2009 r Dz.U. nr 175, poz. 1362), Ustawa o Ochronie Zdrowia Psychicznego z dnia 19.08.1994 r. (Dz.U. nr 111, poz. 535), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. Nr 238, poz. 1586).
„Pałacyk” funkcjonuje od poniedziałku do piątku. Gości tam codziennie 30 podopiecznych. Od godz. 8 do 15 tętni tam życie, słychać muzykę, głośne śmiechy, stukające rakietki pingpongowe, szumiące przyrządy na siłowni - po prostu zwyczajne życie dużej rodziny. Ten „dom” nie działałby tak doskonale, gdyby nie opiekunowie skorzy do pracy i poświęceń. To wykwalifikowana kadra specjalistów, dzięki którym podopieczni mają zapewnioną opiekę psychologiczną i terapeutyczną. Kierownikiem ŚDS jest p. Edyta Ziętkiewicz, p. Agnieszka Korzecka prowadzi zajęcia z arteterapii, p. Monika Kucharczyk zajmuje się zajęciami ruchowymi, p. Renata Gilowska-Mazur prowadzi zajęcia bukieciarskie, p. Marta Jurek odpowiada za zajęcia kulinarne, p. Robert Stefanowski uczy umiejętności obsługi komputera i korzystania z internetu, natomiast p. Małgorzata Brumirska jest psychologiem. Należy zaznaczyć, że dla każdego „domownika” przewiduje się indywidualny program pomocy, uwzględniający zainteresowania, uzdolnienia, czy chęć samorozwoju w niepoznanych dotąd aspektach życia, odkrycie nowych talentów, ale także braki edukacyjne i oczywiście predyspozycje psychofizyczne. Sprzyja temu możliwość korzystania z pracowni komputerowej, plastycznej, zajęcia ruchowe, zajęcia bukieciarskie, kulinarne, zajęcia z socjoterapii, treningi funkcjonowania w codziennym życiu, treningi umiejętności interpersonalnych i rozwiązywania problemów, trening umiejętności spędzania czasu wolnego, czy zajęcia sportowe przygotowujące do cyklicznych zawodów i imprez sportowych. Nazwa ośrodka, czyli „Pałacyk”, to wspólny pomysł ówczesnych mieszkańców, natomiast widniejące tu logo zostało stworzone przez Roberta Zgierskiego.
Działalność ŚDS jest finansowana z budżetu Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, a opiekę z ramienia samorządu sprawuje GOPS w Żmigrodzie. Bardzo ważną kwestię stanowi dowóz uczestników, rozwiązaniem jest dojazd autobusami szkolnymi lub autobusami liniowymi. Należy również zaznaczyć znakomitą współpracę z pracownikami socjalnymi z GOPS-u, a także z Ośrodkiem Zdrowia - zwłaszcza z lekarzami pierwszego kontaktu, stomatologiem i psychiatrą.
„Pałacyk” działa jak znakomicie zsynchronizowany zegar. Nic nie dzieje się bez powodu, ponieważ najważniejsze jest zapewnienie podopiecznym poczucia bezpieczeństwa i spędzenia tych kliku godzin dziennie z ogromną przyjemnością. Intensywne życie kulturalne, konstruktywne zajęcia, stawianie na poznanie, naukę i przyjemne spędzanie wolnego czasu - to niewątpliwe atuty tego miejsca, do którego wraca się z ogromna przyjemnością.
A. Krystaszek