Wolnoć Tomku w swoim domku, czyli o budownictwie ekologicznym w Polsce

Budownictwo jednorodzinne przeżywa kolejny renesans. Polacy wciąż decydują się budować własnym sumptem. Dlatego dzisiejszy artykuł o aspektach współczesnego ekologicznego budownictwa.
Stolarka okienna w domu energooszczędnym
Energooszczędność można zdefiniować jednym zdaniem - jest to zmniejszenie zużycia energii przy zachowaniu takich samych rezultatów. Najważniejszymi czynnikami przemawiającymi za tą jakże ważną w dzisiejszych czasach filozofią są oszczędność pieniędzy i ochrona środowiska naturalnego.
Aby wyprodukować energię należy skorzystać z takich źródeł naturalnych jak węgiel, ropa czy też gaz. W dobie dzisiejszego kryzysu wszyscy zdajemy sobie sprawę jakże cenne są te surowce i można by powiedzieć, że ich cena rośnie z dnia na dzień. Powinniśmy nauczyć się rozsądnie używać energii, aby źródła z których jest wytwarzana starczyły na przyszłe pokolenia.
Do elementów mających znaczący wpływ na straty ciepła (energii) w domach zaliczamy:

liczbę i wielkość okien

kształt domu

system wentylacji

materiały wykorzystane przy budowie obiektu

projekt / układ pomieszczeń względem świata

dobór materiałów izolacji cieplnej lub materiałów izolacyjno-konstrukcyjnych

powierzchnię grzewczą budynku

konstrukcje sprzyjające powstawaniu mostków termicznych

izolację przegród termicznych

Okna energooszczędne
Okna energooszczędne są to okna o podwyższonych parametrach cieplnych, które pozwalają zaoszczędzić na kosztach eksploatacji mieszkania czy domu poprzez zmniejszenie strat energii.
W porównaniu do okien standardowych, które określane są jako okna w profilu 68mm, różnić się one mogą m. in. grubością ram. Wtedy to okno ma grubość np. 78mm lub 88mm lub więcej. Kolejną i zarazem najważniejszą cechą okien energooszczędnych jest pakiet szybowy. Okno energooszczędne powinno być wyposażone w szybę potrójną o wsp. Ug przynajmniej 0,7 lub niższym. Różnice te w znacznym stopniu wpływają na wcześniej wspomniane parametry cieplne. W efekcie dzieki zastosowaniu głębszych ram i grubszych szyb ma pomóc to zredukować straty ciepła oraz zmniejszyć wydatki na ogrzewanie.
Budownictwo pasywne
Najwyższą formą energooszczędności w budownictwie jest budownictwo pasywne. Charakterystyczne cechy budownictwa pasywnego to:
- maksymalizacja zysków energetycznych
- ograniczenie strat ciepła
- bardzo dobre parametry izolacyjne ścian i okien
- zastosowanie szeregu rozwiązań, które mają na celu zminimalizować zużycia energii podczas eksploatacji.
Wznoszenie domów pasywnych możliwe jest w różnych technologiach budowlanych, ponieważ ich idea nie jest zastrzeżona, opatentowana oraz nie podlega innym formom ochrony prawnej.
Bardzo dużą rolę w budownictwie pasywnym odgrywają okna. Zazwyczaj są to okna z pakietem trzyszybowym w konstrukcji drewnianej lub drewniano-aluminiowej. Często konstrukcja takiego okna składa się ze specjalnej pianki poliuretanowej, którą stosuje się ponieważ ma ona lepsze parametry cieplne niż samo drewno. Okna pasywne maja od 88-120mm głębokości co odróżnia je od standardowej głębokości ram okien typowych, które wynoszą około 68 mm. Różnią się one znacznie od okien standardowych ponieważ muszą spełniać następujące wymogi:
1. wysoka izolacyjność termiczna, a dokładniej współczynnik przenikania ciepła dla całego okna Uw poniżej 0,8 W/m2K
2. utrzymanie współczynnika g na poziomie nie większym niż 50%.
Należy pamiętać, że aby okno mogło nazywać się pasywnym musi spełnić oba te parametry więc nie jest wystarczającym zastosowanie potrójnej szyby w oknie standardowym albo nawet poczwórnej ponieważ najistotniejszym w okna pasywnych jest zachowanie rozsądnego balansu pomiędzy utraconą energią z wewnątrz domu a uzyskaną z zewnątrz.

Aby wprowadzić wspólny standard materiałów budowlanych do domów pasywnych powołano niemiecki instytu Passiv Haus mieszczący się w Darmstadt. Instytut ten jako jedyny zajmuje się certyfikacją wyrobów pasywnych, m.in. okien. Można więc śmiało powiedzieć, że okno certyfikowane przez ten instytut z pewnością spełnia wszelkie wymogi budownictwa pasywnego. Jak na razie certyfikowanych okien pasywnych na całym świecie jest zaledwie kilkadziesiąt a z Polski tylko dwa.
Okna pasywne charakteryzują się tym, że w zimie wpuszczają do budynku więcej energii niż „tracą”, natomiast latem przenikanie ciepła do domu jest ograniczone. W tej chwili można mówić o nastaniu swojego rodzaju mody na budownictwo i okna pasywne. Jednak pamiętać należy o tym jakie przeznaczenie ma dany budynek i w jakiej technologii jest budowany. Nawet najlepsze na świecie okna i drzwi nie pomogą ograniczyć strat ciepła jeżeli ściany budynku nie są wystarczająco dobrze izolowane lub jeżeli okna są niewłaściwie zamontowane i cała energia tracona jest poprzez obrzeża. Przy wyborze stolarki należy kierować się przede wszystkim własnymi potrzebami i korzyściami i dobrać ją tak, aby spełniała wszelkie wymogi funkcjonalne, cieplne i estetyczne. Ponad wszystko jednak należy kierować się zdrowym rozsądkiem.

Większe szanse na dopłatę do kolektora
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozszerzył możliwość uzyskania dopłaty do zakupu i instalacji kolektora słonecznego w domu jednorodzinnym.

Na kolektor można wziąć kredyt, a dotacja pokrywa ok. 45 proc. inwestycji. Średni koszt zakupu zestawu solarnego to 13,5 tys. zł w budynkach jednorodzinnych i 70 tys. w przypadku wspólnot mieszkaniowych. Średnia dotacja dla wspólnot to 31,6 tys. zł.
Średni okres zwrotu inwestycji wynosi ok. 10 lat i zmienia się w zależności od dotychczasowego sposobu ogrzewania - najkrótszy jest przy ogrzewaniu prądem elektrycznym, a najdłuższy, gdy ogrzewaliśmy węglem. 5-osobowa rodzina mieszkająca w domu, w którym dotychczas woda była podgrzewana prądem elektrycznym, zaoszczędzi w skali roku ok. 1,5 tys. zł - wyliczył NFOŚiGW.
Dotacje funduszu można uzyskać od lipca 2010 r. biorąc kredyt na instalację kolektorów w jednym z sześciu banków: Banku Ochrony Środowiska, Banku Polskiej Spółdzielczości, Gospodarczym Bank Wielkopolski, Mazowieckim Banku Regionalnym, Krakowskim Banku Spółdzielczym, Warszawskim Banku Spółdzielczym - oraz w zrzeszonych z nimi bankach spółdzielczych. Dotacja może być przeznaczona na koszt projektu i montażu oraz zakupu kolektorów słonecznych, a także koszty zasobnika wodnego, automatyki, ciepłomierza i aparatury pomiarowej (we wspólnotach mieszkaniowych).
NFOŚ do końca kwietnia czeka na oferty kolejnych banków, które również chciałyby udzielać kredytów na kolektory słoneczne z dotacją. Łączna pula dotacji na trzy lata programu, to 300 mln zł. Dofinansowanie jest indywidualnym przychodem inwestora i podlega opodatkowaniu podczas rocznego rozliczenia PIT - przypomina Fundusz.
Fundusz do tej pory dofinansował 4 tys. instalacji kolektorów słonecznych w całym kraju. Ich łączna powierzchnia to 18,8 tys. m. kw. Najwięcej dotacji przyznano w południowych województwach kraju - małopolskim (532 instalacji, 3,2 tys. m kw. powierzchni kolektorów), podkarpackim (473 instalacje, 2,7 tys. m kw. powierzchni) i śląskim (389 instalacji, 2,3 tys. m kw.). Najmniej dotacji przypadło na woj. warmińsko-mazurskie - (44 instalacje, 253 m kw. powierzchni), lubuskim (48 instalacji i 273 m kw.) oraz w kujawsko-pomorskim (50 instalacji i 322 m kw.).
Obecnie NFOŚ rozszerzył możliwości uzyskiwania dotacji. Do tej pory można było skorzystać z niej przy instalacjach ciepłej wody użytkowej, a nie przy ogrzewaniu pomieszczeń. Teraz można też dostać środki na instalacje z ogrzewaniem - tam, gdzie nie ma miejskiej sieci przesyłowej oraz na ogrzewanie ciepłej wody użytkowej, tam, gdzie jest podłączenie do sieci ciepłowniczej.
Procedura uzyskania dofinansowania jest prosta - w banku, w którym bierzemy kredyt razem z wnioskiem kredytowym składamy wniosek o dopłatę 45 proc. kapitału kredytu.
Opr.eco źródło www.energiaidom.pl

Bryła Dom ma charakterystyczną dla budynków pasywnych regularną bryłę w kształcie prostopadłościanu i płaski dach.
Również największe okna budynku, tak jak w budownictwie pasywnym, wychodzą na południe, gdzie nasłonecznienie jest największe, co przyczynia się do oszczędności energii związanej z ogrzewaniem i oświetlaniem pomieszczeń.
Na tym cechy wspólne z budownictwem pasywnym się kończą. - Z obserwacji przeprowadzonych przez naszą firmę wynika, że ludzie nie chcą inwestować z odnawialne źródła energii, jak kolektory słoneczne i pompy ciepła, gdyż nakłady na nie zwracają się najwcześniej po 10 latach - mówi dalej przedsiębiorca. - Wiele osób nie myśli jeszcze na tyle perspektywicznie. Stąd też wolimy iść w kierunku budownictwa ekologicznego, niż pasywnego. Dom ekologiczny to jednak także ekonomia. Zastosowanie prostej bryły, wykorzystanie nasłonecznienia i w dużej mierze drewna jako materiału budowlanego o dużych właściwościach izolacyjnych obniża koszty eksploatacji.

Drewniana konstrukcja - W przeciwieństwie do domów standardowych, dom ekologiczny ma w dużej części konstrukcje drewnianą - kontynuuje Tomasz Jankowski. - Tylko parter jest murowany. Pietro ma już szkielet drewniany. Drewniany jest również strop. Konstrukcje drewniane stanowią pond 30% całego budynku. - Dzięki zastosowaniu drewna dom jest tańszy w budowie, zdrowszy i znacznie cieplejszy, co przyczynia się do oszczędności w eksploatacji - wymienia przedsiębiorca. - Niestety, dla wielu ludzi tylko domy murowane stanowią konkret. Daleko nam do krajów skandynawskich, gdzie drewno to podstawowy surowiec w budownictwie.
Drewniany strop stanowi przyczynę jednej niedogodności, a mianowicie dom z takim stropem jest bardziej akustyczny. - Walczymy z tym poprzez odpowiednie projekty i stosowanie izolacyjnych materiałów akustycznych - dodaje Jankowski.

Izolacja Parter został wykonany z gazobetonu o grubości 24 cm i dodatkowo ocieplony 15-centymetrową warstwą styropianu. Warstwa izolacji drewnianego szkieletu pierwszego piętra wynosi 30 cm. Składa się na nią 15 cm styropianu z zewnątrz i 15cm wełny w szkielecie. - Izolacja jest najważniejsza i kładziemy na nią szczególny nacisk - kończy Tomasz Jankowski.

Tekst i zdjęcia: Magdalena Bielicka