archiwum - 16 - sierpień

2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026

"Posadził dziadek rzepkę w ogrodzie..." czyli Dni Patrona w Szkole Podstawowej w Korzeńsku

Żmigrodzianie mówią poprawnie

Szanowni czytelnicy, nazywam się Aleksandra Klimkowska, studiuję filologię polską. Kierunek ten bynajmniej nie został wybrany przez przypadek; posługiwanie się poprawną polszczyzną fascynuje mnie od najmłodszych lat. Z racji tego, że - siłą rzeczy - kontakt z językiem mam na co dzień, coraz częściej zwracam uwagę na popełniane przez nas błędy podczas mówienia i pisania. Wydaje mi się, że każdy Polak, który szanuje swój kraj i uważa się za patriotę, powinien dbać o język i reprezentować jego odpowiedni poziom. Każdemu zdarza się popełniać błędy: Państwu, mi, nawet profesorom! W potoku słów trudno jest nam czasami zapanować nad językiem, zdarza się też tak, że nie znamy zasad; jesteśmy przekonani, że całe życie mówiliśmy poprawnie, po czym okazuje się, że wcale tak nie jest. Co miesiąc będę pisała dla Państwa krótkie porady na temat tego, jak mówić i pisać - tak po prostu. Nie będą to żadne elaboraty, ale przykłady z życia wzięte, które z pewnością znajdą zastosowanie w codziennych sytuacjach. Mam nadzieję, że wspólnie będziemy odkrywać nasz piękny język. Niech ŻMIGRODZIANIE MÓWIĄ POPRAWNIE.
Bynajmniej i przynajmniej. Wydawałoby się proste, ale jakże momentami problematyczne rozróżnienie. Czy to jest to samo? Nic bardziej mylnego!
Kiedy się stresujemy, mamy mniejsze lub większe problemy, aby zapanować nad kontrolą własnego ciała i mowy. Jedni robią popularne przerywniki typu „yyy...”, drudzy mają słowa „wytrychy”, czyli takie, których używają znacznie częściej niż powinni. Ja należę do grupy drugiej, kiedy denerwuję się podczas występów, notorycznie powtarzam „właśnie”. Nie ma w tym nic złego, o ile słowo nie zmienia znaczenia komunikatu. Cóż, niektórzy „ratują się” słowem „bynajmniej”, nie wiedząc, co tak naprawdę oznacza.

Bynajmniej to partykuła, która powinna kojarzyć nam się ze słowemwcale.
a) Występuje najczęściej w połączeniu z „nie”.
Kierunek ten bynajmniej nie został wybrany przez przypadek.
Przegraliśmy mecz, bynajmniej nie z powodu słabej formy.
b) Pojawia się w zdaniach z zaprzeczonym czasownikiem.
Nie mam bynajmniej zamiaru słuchać, jak ludzie źle używają tego słowa.
c) Odrzuca możliwość twierdzącą.
- Wyrzucisz śmieci? - Bynajmniej. Idę wyłącznie na spacer z psem.
d) Wzmacnia przeczenie zawarte w poprzedzającej wypowiedzi.
On nie uprawia sportu. Bynajmniej, cały dzień ogląda tylko telewizję.

Przynajmniej to także partykuła. Na tym kończą się podobieństwa między tymi dwoma wyrazami.
a) Wyznacza minimalny, możliwy do zaakceptowania przez mówiącego zakres czegoś.
Zjedz przynajmniej mięso, ziemniaki możesz zostawić.
b) Komunikuje, że ilość lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i może być większa.

Jedziemy na wakacje przynajmniej na tydzień. Jeśli pogoda nam dopisze, być może zostaniemy kilka dni dłużej.

Jest to tak często popełniany błąd, że być może z czasem zostanie zaakceptowany. Póki co, używanie słowa bynajmniej w kontekście przynajmniej nie powinno być tolerowane. Oczywiście, jeśli nadawca przekaże nam informacje z takim błędem, to jak najbardziej zrozumiemy jego intencje. Mimo wszystko, słuchanie „bynajmniej” pięć razy w ciągu minuty wywołuje u niektórych palpitacje serca. Moja rada: jeśli ktoś za nic w świecie nie może zapamiętać tej reguły, lepiej niech w swoich wypowiedziach pomija to słowo lub stara się zastępować je innym, pewniejszym.

Na koniec słowa Artura Czesaka odnoszące się do obecnego stanu tych dwóch wyrazów: „Sytuacja nie jest bynajmniej stabilna, ale jest przynajmniej co obserwować.”

Aleksandra Klimkowska

[PANEL PRAWY]